Лекцыя па тэме “Навуковы стыль”
1. Паняцце функцыянальнага стылю. Класіфікацыя стыляў
Моўны стыль – разнавіднасць мовы, якая характарызуецца пэўнымі асаблівасцямі адбору, спалучэння і арганізацыі моўных сродкаў у залежнасці ад задач камунікацыі. Магчымасць выбару абумоўлена стылявым расслаеннем лексікі, г. зн. наяўнасцю ў мове слоў з замацаваным функцыянальным прызначэннем. Але функцыянальныя стылі не ўзнікаюць толькі ў выніку існавання патэнцыяльных рэсурсаў мовы: для іх фарміравання патрэбны яшчэ і знешнія, экстралінгвістычныя фактары, якія вызначаюць умовы адбору моўных адзінак: 
•	форма зносін (вусная ці пісьмовая, дыялагічная ці маналагічная); 
•	сацыяльная сфера зносін (бытавая, навуковая, грамадска-палітычная, вытворчая, мастацкая і г. д.);
•	змест інфармацыі (тэма і прадмет выказвання);
•	мэта зносін (паведамленне, просьба, загад і г. д.);
•	умовы зносін (характар узаемаадносін удзельнікаў камунікацыйнага акта).
Функцыянальны стыль – гэта гістарычна сфарміраваная і грамадска ўсвядомленая разнавіднасць літаратурнай мовы, якая функцыянуе ў вызначанай сферы чалавечай дзейнасці і зносін, характарызуецца асаблівасцямі ўжывання моўных сродкаў і іх спецыфічнай арганізацыяй. 
У сучаснай беларускай літаратурнай мове вылучаюцца наступныя функцыянальныя стылі: 
1)	навуковы;
2)	афіцыйна-справавы;
3)	публіцыстычны;
4)	мастацкі;
5)	гутарковы (бытуе пераважна ў вусным маўленні).
2. Навуковы стыль і яго падстылі
	Навуковы стыль выкарыстоўваецца ў сферы навукі, тэхнікі, культуры, адукацыі. Гэта стыль энцыклапедый, манаграфій, разнастайных навуковых прац, падручнікаў і лекцый па вучэбных дысцыплінах. Найбольш ярка навуковы стыль праяўляецца ў пісьмовай форме маўлення, але гэты стыль, захоўваючы свае асаблівасці, шырока выкарыстоўваецца і ў вуснай форме навуковага маўлення (лекцыя, даклад і пад.).
У залежнасці ад мэты навуковага паведамлення, спецыфікі адрасата і сферы выкарыстання ў навуковым стылі вылучаюць разнавіднасці (падстылі) навуковага маўлення, якія рэалізуюцца ў жанрах і відах навуковых тэкстаў.
Падстылі	Жанры і віды навуковых тэкстаў	
уласна навуковы (акадэмічны)	манаграфія, артыкул, даклад, дысертацыйнае даследаванне, аўтарэферат;	
навукова-тэхнічны (вытворча-тэхнічны, навукова-справавы)	навукова-тэхнічная справаздача, тэхнічнае апісанне, праектная дакументацыя, тэхнічная дакументацыя;	
навукова-інфармацыйны	анатацыя, рэферат, тэзісы, водзыў, рэцэнзія;	
навукова-даведачны	слоўнік, даведнік, каталог;	
вучэбна-навуковы (навукова-навучальны)	падручнік, вучэбны дапаможнік, лекцыя, даклад, канспект, курсавая праца;	
навукова-папулярны	нарыс, артыкул, брашура, лекцыя.	
3. Асноўныя рысы навуковага стылю
Навуковы стыль адносіцца да кніжных стыляў літаратурнай мовы, для яго характэрны:
•	маналагічны характар выказвання;
•	строгі адбор моўных сродкаў;
•	лагічная паслядоўнасць выказвання;
•	сцісласць тэксту пры інфармацыйнай насычанасці зместу;
•	выкарыстанне кадыфікаванай (унармаванай) літаратурнай мовы.
Асноўная функцыя навуковай мовы – доказны выклад навуковай інфармацыі, дакладнае, строгае і лагічнае выказванне думкі. Гэтай функцыяй абумоўліваюцца спецыфіка навуковага стылю і яго асноўныя стылёвыя рысы:
1. Навуковая тэматыка тэкстаў. 
2. Абстрактнасць і абагульненасць навуковага выкладу.
3. Аб’ектыўнасць і дакладнасць навуковага выкладу. 
3. Лагічнасць і строгасць навуковага выкладу. 
4. Доказнасць навуковага выкладу.
5. Насычанасць фактычнай інфармацыяй.