Практычныя заданні

Практычнае заданне 1

         Пастаўце знакі прыпынку і растлумачце іх. Вызначце від сказа, пабудуйце яго схему. Выканайце разбор выдзеленых слоў.

    Было ціха але зрэдку (1) перагукваліся вароны адна сядзела на макаўцы дрэва а другая  прымасцілася (2) на мачце высакавольтнай лініі і мабыць выглядала здабычу (Л.Леановіч).

1 – фанетычны разбор,

2 – марфемны разбор,

3 – словаўтваральны разбор,

4 – марфалагічны разбор,

5 – разбор словазлучэння

ПЫТАННІ   ДА   ЭКЗАМЕНУ

па вучэбнай дысцыпліне “Беларуская мова”

(ФДА, завочная форма атрымання вышэйшай адукацыі, ІІІ курс, 3,6 г.н.)

1. Беларуская мова – нацыянальная  мова беларускага народа. Формы беларускай  нацыянальнай мовы.
2. Гістарычныя этапы ўтварэння і развіцця беларускай мовы.
3. Беларуская літаратурная мова, яе нормы. Дыялектная мова. Дыялекты на Беларусі.
4. Паняцце пра білінгвізм. Інтэрферэнцыя і яе віды.
5. Прадмет  і задачы фанетыкі. Фанетычныя адзінкі, іх характарыстыка.
6. Гукавое значэнне літар е, ё, ю, я, і.
7. Артыкуляцыйная характарыстыка зычных гукаў беларускай мовы паводле спосабу ўтварэння.
8. Артыкуляцыйная характарыстыка зычных гукаў беларускай мовы паводле месца ўтварэння.
9. Характарыстыка акання-якання, дзекання-цекання, прыстаўных галосных у беларускай мове.
10. Характарыстыка прыстаўных і падоўжаных зычных.
11. Асіміляцыя і яе тыпы ў беларускай мове.
12. Паняцце пра лексікалогію. Сінонімы. Антонімы.
13. Амонімы і іх тыпы ў беларускай мове. Паронімы.
14. Лексіка беларускай мовы паводле паходжання.
15. Лексіка беларускай мовы паводле сферы ўжывання.
16. Паняцце пра стыль. Стылі беларускай мовы. Стылістычныя разрады лексікі.
17. Арфаграфія як раздзел мовазнаўства. Прынцыпы арфаграфіі.
18.  Асноўныя правілы правапісу літар, што  абазначаюць галосныя гукі.
19.  Асноўныя правілы правапісу літар, што  абазначаюць зычныя гукі і іх спалучэнні.
20.  Правапіс мяккага знака і апострафа ў беларускай мове.
21.  Ужыванне вялікай літары ў беларускай мове.
22. Фразеалагічныя адзінкі беларускай мовы.
23. Лексіка-граматычныя разрады назоўнікаў.
24. Катэгорыі роду  і ліку назоўнікаў.
25. Вызначэнне роду нескланяльных назоўнікаў іншамоўнага паходжання і абрэвіятур.
26. Назоўнікі І скланення і іх канчаткі ў давальным, месным склонах адзіночнага ліку.
27. Назоўнікі ІІ скланення і іх канчаткі ў родным і месным склонах адзіночнага ліку.
28. Рознаскланяльныя і нескланяльныя назоўнікі.
29. Якасныя прыметнікі. Утварэнне ступеняў параўнання якасных прыметнікаў.
30.  Прыналежныя прыметнікі, іх утварэнне і правапіс.
31. Скланенне і правапіс пэўнаколькасных лічэбнікаў.
32. Зборныя лічэбнікі.
33. Парадкавыя лічэбнікі.
34. Займеннік як часціна мовы. Разрады займеннікаў.
35. Нязменныя катэгорыі дзеяслова (стану, трывання, зваротнасці-незваротнасці, пераходнасці-непераходнасці).
36. Зменныя катэгорыі дзеяслова (ладу, часу, асобы, ліку, роду).
37. Спражэнні дзеясловаў.
38. Утварэнне і ўжыванне дзеепрыметнікаў незалежнага і залежнага стану.
39. Утварэнне і ўжыванне дзеепрыслоўяў.
40.  Прыслоўе як часціна мовы. Разрады прыслоўяў.
41.  Утварэнне і правапіс прыслоўяў.
42.  Службовыя часціны мовы і іх характарыстыка.
43.  Словазлучэнне як сінтаксічная  адзінка. Тыпы словазлучэнняў. Віды падпарадкавальнай сувязі паміж словамі ў словазлучэнні.
44.  Сказ  як сінтаксічная  адзінка. Тыпы сказаў паводле граматычнай структуры.
45.  Просты сказ і яго агульная характарыстыка.
46.  Двухсастаўныя і аднасастаўныя сказы. Тыпы аднасастаўных сказаў. Няпоўныя сказы.
47.  Галоўныя члены сказа, іх тыпы і спосабы выражэння.
48.  Даданыя члены сказа, іх тыпы і спосабы выражэння.
49.  Аднародныя члены сказа і знакі прыпынку пры іх.
50.  Паняцце пра адасабленне. Адасобленыя члены сказа і знакі прыпынку пры іх.
51.  Пабочныя і ўстаўныя канструкцыі  і знакі прыпынку пры іх.
52. Параўнальныя канструкцыі і знакі прыпынку пры іх.
53.  Паняцце пра складаны сказ. Тыпы складаных сказаў.
54. Складаназлучаны сказ і знакі прыпынку ў ім.
55. Складаназалежны сказ. Тыпы даданых частак. Сродкі сувязі паміж часткамі  складаназалежнага сказа.
56. Складаназалежны сказ з некалькімі даданымі часткамі і знакі прыпынку ў ім.
57.  Бяззлучнікавы складаны сказ і знакі прыпынку ў ім.
58. Складаны сказ рознымі відамі сувязі і знакі прыпынку ў ім.
59. Спосабы перадачы чужой мовы.
60. Культура прафесійнага маўлення.

Дацэнт кафедры беларускага і

рускага мовазнаўства                                                                      А.Г.Міхалевіч