Пералік тэарэтычных пытанняў да экзамену

па вучэбнай дысцыпліне «Гісторыя беларускай літаратуры»

(3 курс, філалагічны факультэт, завочная форма атрымання адукацыі)

1. Агульная характарыстыка жыцця і творчасці Янкі Купалы. Спецыфічныя рысы мастакоўскай індывідуальнасці.
2. Мастацкая эвалюцыя Янкі Купалы (зборнікі “Жалейка”, “Гусляр”, “Шляхам жыцця”). Шматграннасць і агульначалавечая каштоўнасць лірыкі паэта.
3. Ідэя нацыянальнага адраджэння ў паэзіі Янкі Купалы (вершы “А хто там ідзе?”, “Паязджане”, “Свайму народу”, паэмы “На Куццю”, “На Дзяды”, інш.). Скразныя вобразы ранняй лірыкі песняра.
4. Рэалістычны характар і рамантычныя прыкметы ранніх паэм Янкі Купалы (на прыкладзе паэм “Зімою”, “Нікому”, “Адплата кахання”, “Калека” і інш.”). Праблематыка, вобразы, паэтыка твораў.     
5. Героіка-рамантычны і фальклорна-рамантычны характар  паэм Янкі Купалы (“Бандароўна”, “Курган”, “Магіла льва”). Праблематыка, вобразы, паэтыка твораў.
6. Сацыяльная і філасофская праблематыка паэмы Янкі Купалы “Адвечная песня”. Рэалістычна-бытавое і ўмоўна-сімвалічнае ў творы. “Адвечная песня” ў літаратурным кантэксце.
7. Наватарская сутнасць драматычнай паэмы Янкі Купалы “Сон на кургане”. Трагедыя духоўных пошукаў Сама.
8. Майстэрства Янкі Купалы-камедыёграфа. Праблематыка, канфлікт, вобразы ў камедыі “Паўлінка”. Камедыйнае і драматычнае ў п’есе. Гісторыя сцэнічнага ўвасаблення твора.
9. Сацыяльна-філасофскі і сімвалічны характар драмы Янкі Купалы “Раскіданае гняздо”. Унутраная змястоўнасць персанажаў, духоўныя пошукі герояў. Аўтабіяграфічная аснова п’есы.
10. Праблематыка, вобразная сістэма, асаблівасці жанру п’есы Янкі Купалы “Тутэйшыя”. Гісторыя сцэнічнага ўвасаблення твора.
11. Трагізм чалавечага і пісьменніцкага лёсу Янкі Купалы ў 1930-я – пач. 1940-х гг. Адлюстраванне савецкай рэчаіснасці ў паэзіі 1920 – 1930-х гг.
12. Лірыка і публіцыстыка Янкі Купалы перыяду Вялікай Айчыннай вайны.
13. Вехі жыцця і творчасці жыцця Якуба Коласа. Пісьмо-запавет народнага паэта нашчадкам. Спецыфічныя рысы мастакоўскай індывідуальнасці (параўнаць з Купалам).
14. Тэмы, матывы, вобразы кнігі паэзіі Якуба Коласа “Песні-жальбы”. 
15. “Новая зямля” Якуба Коласа як энцыклапедыя народнага жыцця. Праблемы зямлі і волі ў творы.
16. Пошукі Сымонам свайго месца ў жыцці (паэма Якуба Коласа “Сымон-музыка”). Асаблівасці кампазіцыі твора. Гісторыя напісання твора. Ідэйная функцыя ўстаўных навел, лірычных адступленняў.
17. Станаўленне Якуба Коласа-празаіка (аналіз апавяданняў “Соцкі падвёў”, “Думкі ў дарозе”, “Нёманаў дар” і інш.).
18. “Малая” проза Якуба Коласа 1920-х гг. Сацыяльны канфлікт у апавяданнях “Крывавы вір”, “Сяргей Карага” і інш.
19. “Казкі жыцця” Якуба Коласа як жанр. Філасофскі змест “казак” (“Адзінокае дрэва”, “Чыя праўда?”, “Што лепей?”, “Крыніца” і інш.).
20. Гісторыя напісання трылогіі Якуба Коласа “На ростанях”. Ідэйна-эстэтычны ўзровень аповесцяў, уплыў на іх атмасферы часу .
21. Інтэлігенцыя і народ у трылогіі Якуба Коласа “На ростанях”. Духоўныя пошукі Андрэя Лабановіча.
22. Аповесць Якуба Коласа “Адшчапенец” у кантэксце часу і эстэтычнай сістэмы пісьменніка. Паказ калектывізацыі ў творы.
23. Лёс Максіма Багдановіча. Гісторыя стварэння і выдання кнігі “Вянок”. Параўнальны аналіз выданняў 1913 г. і пазнейшага часу.
24. Лірычныя сюжэты цыклаў “Вянка” Максіма Багдановіча. Паэтычнае майстэрства пісьменніка.
25. Класічныя жанры і формы ў творчасці Максіма Багдановіча. Аналіз санета і трыялета на выбар.
26. Максім Багдановіч – крытык і даследчык літаратуры. Пытанне пра нацыянальны стыль: тэарэтычныя развагі (арт. “Забыты шлях”) і практычная дзейнасць пісьменніка.
27. Праблема красы ў творчасці Максіма Багдановіча (“Апокрыф”, “Апавяданне аб іконніку і залатару”, “На цёмнай гладзі сонных луж балота…”, “У вёсцы”, “Вераніка”, інш.). Вобраз Мадонны як рэнесансны ідэал паэта.
28. Проза Максіма Багдановіча. Праблематыка і мастацкія асаблівасці апавяданняў.
29. Максім Багдановіч – заснавальнік школы мастацкага перакладу ў беларускай літаратуры.
30. Першая сусветная вайна ў лёсе і творчасці Максіма Гарэцкага. Гуманістычны пафас твораў “На імперыялістычнай вайне”, “Літоўскі хутарок”, “Генерал” і інш.
31. Шлях героя-інтэлігента да народа (на прыкладзе твораў Максіма Гарэцкага “У лазні”, “Роднае карэнне”, “У чым яго крыўда?”, “Меланохолія”). Драматызм духоўных пошукаў герояў пісьменніка.
32. Філасофскае асэнсаванне гістарычнага шляху Беларусі ў аповесці Максіма Гарэцкага “Ціхая плынь”. Трагізм твора. Асаблівасці кампазіцыі, роля лірычных замалёвак і эпіграфаў у творы.
33. Адлюстраванне паслярэвалюцыйнай рэчаіснасці ў аповесці Максіма Гарэцкага “Дзве душы”. Інтэлігент Абдзіраловіч і яго пазіцыя. Вобразы прадстаўнікоў розных грамадска-палітычных арыентацый.
34. Выяўленне рысаў нацыянальнага характару і менталітэту ў творчасці Максіма Гарэцкага (драматычныя абразкі “Антон”, “Жартаўлівы Пісарэвіч”, празаічныя творы на выбар).
35. Лёс і творчая дзейнасць Максіма Гарэцкага ў 1920-я – 1930-я гг. М. Гарэцкі – даследчык літаратуры.
36. Раман Максіма Гарэцкага “Камароўская хроніка”: гісторыя стварэння, праблематыка, кампазіцыйная і жанравая адметнасць.
37. «Скарбы жыцця» Максіма Гарэцкага: гісторыя стварэння, форма і стыль, праблематыка.
38. Агульная характарыстыка жыцця і творчасці Цішкі Гартнага. Трагічныя старонкі біяграфіі пісьменніка паводле кнігі Э. Ялугіна “Без эпітафіі”.
39. “Малая” проза Цішкі Гартнага: апавяданні 1920-х гг. (“Трэскі на хвалях”, “Прысады”, “Свае блінцы” і інш.). Характары, праблемы, мастацкія асаблівасці твораў.
40. Грамадскія і агульначалавечыя праблемы ў рамане “Сокі цаліны” Цішкі Гартнага. Вобраз галоўнага героя. Жанрава-структурныя, моўна-стылёвыя асаблівасці твора.

Складальнік                                                                                            Т.У.Ганчарова-Цынкевич