РЭЗЮМЭ

Гушчынскі Ігар Генадзьевіч

Роля судовых устаноў у палітычным жыцці і сацыяльна-эканамічным развіцці Беларусі (1864–1914 гг.)

Ключавыя словы: судовая сістэма, судовая рэформа, судаўладкаванне, судаводства, суд прысяжных, міравы суд, акруговы суд, натарыят, палітыка, сацыяльна-эканамічнае развіццё.

Мэта даследавання: устанавіць ролю і месца судовых устаноў у палітычным жыцці і сацыяльна-эканамічным развіцці Беларусі ў перыяд фарміравання буржуазнага грамадства.

Метады даследавання. Дысертацыйнае даследаванне праведзена на аснове прынцыпаў гістарызму, аб’ектыўнасці і каштоўнаснага падыходу. Вырашэнне пастаўленых задач і дасягненне мэты даследавання было абумоўлена выкарыстаннем аўтарам як агульнанавуковых (аналіз, сінтэз, індукцыя, дэдукцыя і г. д.), так і спецыяльна-гістарычных (гісторыка-генетычны, гісторыка-параўнальны, гісторыка-тыпалагічны, гісторыка-сістэмны) метадаў.

Атрыманыя вынікі і іх навізна. У дысертацыі раскрыты працэс падрыхтоўкі судовай рэформы 1864 г. у беларуска-літоўскіх губернях, а таксама асаблівасці яе рэалізацыі ў дадзеным рэгіёне; выяўлена месца судовых устаноў у грамадска-палітычным жыцці Беларусі; раскрыта іх роля ў сацыяльна-эканамічным развіцці краю; паказана сацыяльнае значэнне ўвядзення і дзейнасці на тэрыторыі Беларусі новых судовых устаноў.

Ступень выкарыстання. Асноўныя палажэнні дысертацыі атрымалі адлюстраванне ў вучэбна-метадычным дапаможніку “Гісторыя Беларусі перыяду капіталізму” (частка 4 – “Буржуазныя рэформы ў другой палове ХІХ – пачатку ХХ ст.”). Сабраныя аўтарам пры падрыхтоўцы дысертацыі дакументальныя матэрыялы былі выкарыстаны пры складанні хрэстаматыі “История восточных славян”  (частка 1 – “Внутренняя политика царизма  (1861–1917 гг.)”). Дадзеныя выданні ўкаранены ў адукацыйны працэс гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага педегагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка.

Вобласць прымянення. Высновы і асноўныя палажэнні дысертацыі могуць быць выкарыстаны пры напісанні абагульняючых прац і падручнікаў, пры распрацоўцы агульных і спецыяльных курсаў па гісторыі Беларусі перыяду капіталізму. Матэрыялы дадзенага даследавання могуць таксама быць карыснымі для такой дысцыпліны, як “Гісторыя дзяржавы і права Беларусі”. Вынікі дысертацыйнага даследавання могуць быць запатрабаваны органамі юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

РЕЗЮМЕ

Гущинский Игорь Геннадьевич

Роль судебных учреждений в политической жизни и социально-экономическом развитии Беларуси (1864–1914 гг.)

Ключевые слова: судебная система, судебная реформа, судоустройство, судопроизводство, суд присяжных, мировой суд, окружной суд, нотариат, политика, социально-экономическое развитие.

Цель исследования: установить роль и место судебных учреждений в политической жизни и социально-экономическом развитии Беларуси в период формирования буржуазного общества.

Методы исследования. Диссертационное исследование проведено на основе принципов историзма, объективности и ценностного подхода. Решение поставленных задач и достижение цели исследования было обусловлено использованием автором как общенаучных (анализ, синтез, индукция, дедукция и т. д.), так и специально-исторических (историко-генетический, историко-сравнительный, историко-типологический, историко-системный) методов.

Полученные результаты и их новизна. В диссертации раскрыт процесс подготовки судебной реформы 1864 г. в белорусско-литовских губерниях, а также особенности её реализации в данном регионе; выявлено место судебных учреждений в общественно-политической жизни Беларуси; раскрыта их роль в социально-экономическом развитии края; показано социальное значение введения и деятельности на территории Беларуси новых судебных учреждений.

Степень использования. Основные положения диссертации получили отражение в учебно-методическом пособии “Гісторыя Беларусі перыяду капіталізму” (часть 4 – “Буржуазныя рэформы ў другой палове ХІХ – пачатку ХХ ст.”). Собранные автором при подготовке диссертации документальные материалы были использованы при составлении хрестоматии “История восточных славян” (часть 1 – “Внутренняя политика царизма (1861–1917 гг.)”). Данные издания внедрены в образовательный процесс исторического факультета Белорусского государственного педагогического университета имени Максима Танка.

Область применения. Выводы и основные положения диссертации могут быть использованы при написании обобщающих работ и учебников, при разработке общих и специальных курсов по истории Беларуси периода капитализма. Материалы данного исследования могут также быть использованы для такой дисциплины, как “История государства и права Беларуси”. Результаты диссертационного исследования могут быть затребованы органами юстиции Республики Беларусь.