Вынікам Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. стала звяржэнне ў Расійскай імперыі самадзяржаўя. Далейшы лёс краіны павінен быў вырашыць Устаноўчы сход. Да яго склікання функцыі заканадаўчай і выканаўчай улады былі ўскладзены на Часовы ўрад, сфарміраваны з прадстаўнікоў розных палітычных сіл, прадстаўленых у ІV Дзяржаўнай думе. Яго дзейнасць ахоплівае храналагічна адносна невялікі (сакавік–кастрычнік 1917 г.), але вельмі важны, фактычна пераломны перыяд у гісторыі народаў былой Расійскай імперыі. У гэты час моцны імпульс атрымалі ідэі нацыянальных дзяржаўнасцей, а таксама адбываліся інтэнсіўныя працэсы станаўлення інстытутаў грамадзянскай супольнасці. Таму цалкам натуральным выглядае значны інтарэс гісторыкаў да дадзенага перыяду, перш за ўсё – да розных аспектаў грамадска-палітычнага жыцця. Пры гэтым праблема ажыццяўлення правасуддзя пасля звяржэння самадзяржаўя, г. зн. у прынцыпова новых умовах, застаецца практычна нявывучанай. У дадзеным артыкуле на падставе галоўным чынам архіўных дакументаў і матэрыялаў перыядычнага друку разглядаюцца змены, якія адбыліся ў сістэме мясцовых судовых органаў на неакупаванай частцы тэрыторыі Беларусі ў сакавіку–кастрычніку 1917 г., а таксама некаторыя аспекты іх непасрэднай дзейнасці