Факультэт: пачатковай адукацыі

Дысцыпліна: Беларуская мова

Курс: 3

Семестр: 5

Форма адукацыі: дзённая

Пытанні да экзамену

(2021 – 2022 навучальны год)

Поспехаў!!!!!!

1. Дзеяслоў як часціна мовы: катэгарыяльнае значэнне, граматычныя катэгорыі і сінтаксічныя функцыі.
2. Неазначальная форма дзеяслова (інфінітыў), яе граматычныя катэгорыі і сінтаксічныя функцыі. Суфіксы неазначальнай формы дзеяслова.
3. Асновы дзеяслова: аснова інфінітыва і аснова цяперашняга (будучага простага) часу. Утварэнне дзеяслоўных формаў ад дзвюх асноў дзеяслова.
4. Пераходныя і непераходныя дзеясловы. Зваротныя дзеясловы.
5. Катэгорыя стану дзеяслова. Стан і пераходнасць. Стан і зваротнасць. Незалежны і залежны стан дзеяслова.
6. Катэгорыя трывання дзеяслова, спосабы ўтварэння. Закончанае і незакончанае трыванні.
7. Суадносныя пары трыванняў. Няпарныя дзеясловы.
8. Катэгорыя ладу дзеяслова. Сувязь паміж катэгорыямі ладу і часу. Абвесны лад. Ужыванне формаў аднаго ладу ў значэнні другога.
9. Загадны лад. Утварэнне формаў загаднага ладу. Інфінітыў у значэнні загаднага ладу.
10. Умоўны лад. Утварэнне і значэнне ўмоўнага ладу.
11. Катэгорыя часу дзеяслова. Сувязь паміж катэгорыямі трывання і часу. Формы цяперашняга, іх утварэнне і значэнне.
12. Формы прошлага і будучага часу, іх утварэнне і значэнне. Ужыванне формаў аднаго часу ў значэнні другога.
13. Катэгорыя асобы дзеяслова. Формы асобы, іх значэнне і ўжыванне. Сувязь катэгорыі асобы з катэгорыямі ладу і часу.
14. Безасабовыя дзеясловы. Асабовыя дзеясловы ў безасабовым ужыванні.
15. Спражэнне дзеясловаў. Спражэнне рознаспрагальных і нетэматычных дзеясловаў.
16. Словаўтварэнне дзеясловаў. Афіксацыя: прыставачны, суфіксальны, прыставачна-суфіксальны спосабы. Правапіс суфіксаў дзеясловаў.
17. Формы дзеяслова. Спрагальныя і неспрагальныя формы дзеяслова.
18. Дзеепрыметнік як форма дзеяслова. Дзеяслоўныя прыметы дзеепрыметніка. Рысы прыметніка ў дзеепрыметніках. Поўныя і кароткія дзеепрыметнікі, іх сінтаксічная роля.
19. Утварэнне дзеепрыметнікаў незалежнага і залежнага стану. Асаблівасці ўжывання дзеепрыметнікаў у беларускай мове (у параўнанні з рускай). Пераклад дзеепрыметнікаў з рускай мовы на беларускую.
20. Дзеепрыслоўе як форма дзеяслова. Дзеяслоўныя прыметы дзеепрыслоўя. Адзнакі прыслоўяў у дзеепрыслоўях.
21. Дзеепрыслоўі закончанага і незакончанага трывання, іх утварэнне. Ужыванне дзеепрыслоўяў у сказе.
22. Прыслоўе як часціна мовы: катэгарыяльнае лексічнае значэнне і сінтаксічныя функцыі. Разрады прыслоўяў паводле значэння: азначальныя і акалічнасныя. Займеннікавыя прыслоўі.
23. Ступені параўнання, формы суб’ектыўнай ацэнкі якасных прыслоўяў.
24. Утварэнне і правапіс прыслоўяў.
25. Катэгарыяльнае значэнне, граматычыя катэгорыі і сінтаксічная функцыя безасабова-прэдыкатыўных слоў. Суадноснасць іх з рознымі часцінамі мовы.
26. Месца мадальных слоў у сістэме часцін мовы. Разрады мадальных слоў паводле значэння і іх суадноснасці з іншымі часцінамі мовы, іх роля ў сказе.
27. Прыназоўнік як службовая часціна мовы. Значэнне і граматычныя функцыі прыназоўнікаў. Разрады прыназоўнікаў паводле паходжання (вытворныя і невытворныя) і саставу (простыя, складаныя і састаўныя).
28. Ужыванне прыназоўнікаў з рознымі склонамі. Сінаніміка прыназоўнікаў. Правапіс прыназоўнікаў.
29. Злучнік як службовая часціна мовы, яго функцыя ў сказе. Разрады злучнікаў паводле паходжання і ўтварэння, паводле ўжывання, паводле складу паводле функцыянальнага значэння.
30. Разрады злучальных і падпарадкавальных злучнікаў. Злучнікі  і злучальныя словы. Сінанімія злучнікаў.
31. Часціцы як часціна мовы. Разрады часціц паводле іх функцыянальнага значэння.
32. Правапіс часціц. Ужыванне часціц не і ні з рознымі часцінамі мовы.
33. Выклічнікі як часціна мовы. Месца выклічнікаў сярод іншых часцін мовы. Разрады выклічнікаў паводле іх значэння і ўтварэння. Функцыі выклічнікаў у мове. Гукапераймальныя словы.