Факультэт: пачатковай адукацыі

Дысцыпліна: Беларуская мова

Курс: 4

Семестр: 7

Форма адукацыі: завочная

Пытанні да экзамену

(2023 – 2024 навучальны год)

1. Паняцце марфемы. Словаўтваральныя і формаўтваральныя марфемы.

2. Віды марфем: корань і афіксы (прыстаўка, суфікс, канчатак, інтэрфікс, постфікс ). Свабодныя і звязаныя карані.

3. Аснова слова і канчатак. Тыпы асноў.

4. Змены ў марфемнай будове слова.

5. Спосабы словаўтварэння ў сучаснай беларускай літаратурнай мове. Марфемны спосаб.

6. Немарфемныя спосабы словаўтварэння ў сучаснай беларускай літаратурнай мове.

7. Марфемны і словаўтваральны аналізы слова.

8. Часціны мовы як лексіка-граматычныя класы слоў, прынцыпы іх размежавання.

9. Назоўнік як часціна мовы. Марфалагічныя і сінтаксічныя асаблівасці назоўніка.

10. Лексіка-граматычныя разрады назоўнікаў: агульныя і ўласныя, адушаўлёныя і неадушаўлёныя, канкрэтныя і абстрактныя, зборныя, рэчыўныя.

11. Катэгорыя роду назоўнікаў. Назоўнікі агульнага роду. Несупадзенне роду некаторых аднакаранёвых назоўнікаў у беларускай і рускай мовах.

12. Род складанаскарочаных назоўнікаў ( абрэвіятур) і нескланяльных назоўнікаў іншамоўнага паходжання.

13. Катэгорыя ліку назоўнікаў. Несупадзенне ліку некаторых аднакаранёвых назоўнікаў у беларускай і рускай мовах.

14. Катэгорыя склону назоўнікаў. Асноўныя значэнні склонаў.

15. Тры тыпы скланення назоўнікаў. Назоўнікі, якія не ўваходзяць у тыпы скланення.

16. Назоўнікі І скланення. Асаблівасці скланення назоўнікаў І скланення.

17. Назоўнікі  ІІ  скланення. Канчаткі назоўнікаў другога скланення ў родным і месным склонах адзіночнага ліку.

18. . Асаблівасці склонавых канчаткаў назоўнікаў  ІІІ скланення.

19. Рознаскланяльныя і нескланяльныя назоўнікі.

20. Скланенне ўласных назоўнікаў.

21. Скланенне назоўнікаў у множным ліку.

22. Асноўныя спосабы словаўтварэння назоўнікаў: марфемны і немарфемны (афіксальны, бязафіксны, складанне і інш.).

23. Правапіс суфіксаў назоўнікаў.

24. Прыметнік як часціна мовы. Марфалагічныя і сінтаесічныя асаблівасці прыметнікаў.

25. Ступені параўнання і формы суб’ектыўнай ацэнкі якасных прыметнікаў.

26. Скланенне якасных, адносных і прыналежных прыметнікаў.

27. Асноўныя спосабы ўтварэння прыметнікаў.

28. Утварэнне і правапіс складаных прыметнікаў.

29. Лічэбнік як часціна мовы. Разрады лічэбнікаў.

30. Колькасныя лічэбнікі, падразрады колькасных лічэбнікаў.

31. Скланенне колькасных лічэбнікаў.

32. Скланенне складаных і састаўных колькасных лічэбнікаў.

33. Дробавыя лічэбнікі, іх утварэнне і скланенне.

34. Зборныя лічэбнікі, асаблівасці іх ужывання і скланення.

35. Парадкавыя лічэбнікі, іх утварэнне і скланенне.

36. Займеннік як часціна мовы. Марфалагічныя і сінтаксічныя асаблівасці займеннікаў.

37. Лексіка-граматычныя разрады займеннікаў.

38. Скланенне займеннікаў розных лексіка-граматычных разрадаў.

39. Дзеяслоў як часціна мовы. Неазначальная форма дзеяслова.

40. Спрагальныя і неспрагальныя формы дзеяслова. Асновы дзеяслова, утварэнне ад іх розных дзеяслоўных формаў.

41. Катэгорыя пераходнасці дзеяслова. Пераходныя і непераходныя дзеясловы.

42. Стан як граматычная катэгорыя дзеяслова. Незалежны і залежны стан дзеяслова. Зваротныя дзеясловы.

43. Катэгорыя трывання дзеяслова. Суадносныя пары дзеясловаў закончанага і незакончанага трывання. Няпарныя дзеясловы.

44. Катэгорыя ладу дзеяслова. Абвесны і ўмоўны лад дзеяслова, іх значэнне і ўтварэнне формаў.

45. Загадны лад дзеяслова, яго значэнне і ўтварэнне формаў.

46. Катэгорыя часу дзеяслова. Значэнне і ўтварэнне формаў цяперашняга, прошлага і будучага часу. Ужыванне формаў аднаго часу ў значэнні.

47. Катэгорыя асобы. Безасабовыя дзеясловы, іх значэнне і ўжыванне.

48. Тыпы спражэння дзеясловаў. Рознаспрагальныя дзеясловы.

49. Дзеепрыметнік як дзеяслоўная форма. Утварэнне і ўжыванне дзеепрыметнікаў у сучаснай беларускай літаратурнай мове.

50. Дзеепрыслоўе як дзяслоўная форма. Дзеепрыслоўі закончанага і незакончанага трыванняў, іх утварэнне. Ужыванне дзеепрыслоўяў у сказе.

51. Прыслоўе як часціна мовы. Разрады прыслоўяў паводле значэння.

52. Утварэнне прыслоўяў ад іншых часцін мовы. Правапіс прыслоўяў.

53. Ступені параўнання і формы суб’ектыўнай ацэнкі якасных прыслоўяў.

54. Безасабова-прэдыкатыўныя словы, іх значэнне, марфалагічныя адзнакі і сінтаксічная роля.

55. Мадальныя словы, іх роля ў сказе. Разрады мадальных слоў паводле значэння і суадноснасці з іншымі часцінамі мовы.

56. Прыназоўнік як службовая часціна мовы. Вытворныя і невытворныя прыназоўнікі. Ужыванне прыназоўнікаў з рознымі склонамі.

57. Часціцы як службовая часціна мовы. Разрады часціц паводле значэння і функцыі.

58. Ужыванне і правапіс часціц не, ні з рознымі часцінамі мовы.

59. Злучнікі, іх роля ў сказе. Разрады злучнікаў.