Начинательное значение паратаксических союзов в современном беорусском языке

01-08-1991 Научные статьи

В статье рассматривается начинательное значение союзов і, а, але, ды. Показывается его отличие от присоединительного значения многозначных сочинительных союзов.

Сярод фармальных сродкаў сувязі, якія ўжываюцца для арганізацыі розных сінтаксічных канструкцый, асабліва пашыраны ў сучаснай беларускай мове паратаксічныя злучнікі. Спецыфіка гэтых злучнікаў заключаецца ў тым, што іх кантакт з сінтаксічиай канструкцыяй не замацаваны ніякімі фармальнымі паказчыкамі. Яны займаюць аўтаномную пазіцыю ў лінейным радзе аб’яднаных кампанентаў, фіксуюць аднолькавыя адносіны іх у дачыненні адзін да аднаго і паказваюць на тое, што гэтыя кампаненты адносна раўназначныя, падобныя ці адрозніваюцца паміж сабой. Не выпадкова асобныя паратаксічныя злучнікі (перш за ўсё і, а, ды) лічацца амбівалентнымі, таму што могуць фарміраваць сінтаксічныя канструкцыі з супрацьлеглай семантыкай: адверсатыўныя і неадверсатыўныя. Валодаючы інтэрпазіцыйнасцю (пры аднамесным функцыянаванні) і прэпазіцыйнасцю (пры неаднамесным функцыянаванні), паратаксічныя злучнікі займаюць прамежкавае становішча паміж аб’яднанымі кампанентамі або ўжываюцца пры кожным з іх, што ў радзе выпадкаў стварае магчымасць перастаноўкі гэтых кампанентаў без істотнай змены іх адносін адзін да аднаго і размяшчэння саміх злучнікаў у межах адпаведнай сінтаксічнай канструкцыі.

присоединительные значение многозначных сочинительных союзов начинательное значение многозначных сочинительных союзов многозначные сочинительные союзы

Прикрепленные файлы

ПАЧЫНАЛЬНАЕ ЗНАЧЭННЕ ПАРАТАКСІЧНЫХ ЗЛУЧНІКАЎ У СУЧАСНАЙ БЕЛАРУСКАЙ МОВЕ.docx

Похожие публикации

Грамматические конкретизаторы паратаксических союзов в современном белорусском языке

20-05-1992 Научные статьи

В статье рассматриваются грамматические конкретизаторы сочинительных союзов і, а, але, ды: видо-временные соотношения сказуемых, формы наклонения глаголов-сказуемых, прядок слов. Указывается роль каждого из названных конкретизаторов при выражении значений перечисленных союзов.

противительное значение и его конкретизаторы присоединительное значение и его конкретизаторы семантические конкретизаторы противительного значения грамматические конкретизаторы многозначные сочинительные союзы

подробнее

Конкретизация многозначных сочинительных союзов в современном белорусском литературном языке

12-07-1988 Научные статьи

Рассматриваются различные лексические и грамматические конкретизаторы многозначных сочинительных союзов и, а (отдельные частицы, модальные слова, сочетания слов, место в предложении и др.)

лексические конкретизаторы семантические конкретизаторы противительного значения грамматические конкретизаторы многозначные сочинительные союзы

подробнее